REKLAM
Ana Sayfa Tarihçe Türk Kahvesi Çeşitleri

Türk Kahvesi Çeşitleri

0
2384
Türk Kahvesi Çeşitleri
REKLAM

Kahve Cenneti Anadolu’nun, Tadına Doyulmayan Türk Kahvesi Çeşitleri

REKLAM

Geleneklerimizden gelen, kültürümüze işleyen, 40 yıl hatırı olacak kadar vefa göstergesidir kahve… Anadolu topraklarında, menengiç kahvesinden dibek kahvesine, mırradan süvari kahvesine kadar çeşit çeşit Türk kahvesi çeşitleri vardır.

Anadolu’nun kahveleri tatlarıyla, sunumlarıyla, hikayeleriyle, ritüelleriyle ve tüm farklılıklarıyla daha fazla ilgili hak ediyor… Türk kahvesi çeşitlerine geçemeden önce, kahvenin bu topraklardaki tarihçesine bir göz atalım ve Anadolu’nun kahvelerini biraz daha yakından tanıyalım.

Anadolu Türk Kahvesi Tarihi

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Türk Kahvesinin Tarihi

Kahvenin Osmanlı İmparotorluğu’na girişi 1517, dünyanın ilk kahvesinin İstanbul’da açılışı ve kahvenin sosyal hayatın içine girşi ise 1554 yılına kadar uzanıyor. Sunum farklıllıkları sarayda başlıyor. Misafirlere, saray erkanına ve padişaha reçeller, lokumlar eşliğinde şekersiz demlenen kahveler ikram ediliyor. Dört kişi ile yapılan sunum, kahvecibaşı rütbesi, kahveye verilen değeri gözler önüne sunuyor. Kullanılan stiller, güğümler, fincanlar, tepsiler hepsi işlemeli ve en haşmetlisinden.

Derken Kahve Halk Arasına giriyor, Kahvehane Kültürünü Oluşturuyor

Türk-Kahvesinin-Tarihi
Türk Kahvesinin Tarihi

O dönemde şimdiki iletişim araçları yok elbette. Sosyal hayat insanların ilişkilerine, görüşmelerine ve ortak paydada buluşmalarına bağlı yürüyor. Kahvehaneler, sebeplendiren kahvesi ile kendi içinde sınıflarını oluşturup aynı yapıdaki insanların sosyalleşme mekanları haline geliyor. Yeniçeriler, yeniçeri kahvehanelerinde bir araya geliyor, eğlence ağırlıklı semai kahvehaneleri ve tulumbacı kahvehaneleri çoğalıyor. Tüm bu kahvehaneler, dönemin sosyo kültürel hayatını şekillendiriyor ve bu yapı günümüze kadar geliyor.

Göçebe bir toplum olmanın verdiği avantajlar, yöresel lezzetlerin çeşitliliği ve Anadolu’nun zengin toprak yapısı ile birleşiyor ve farklı güzellikleri karşımıza çıkarıyor.

Özellikle savaş yıllarında kahve ithalatının yapılamaması, kahve ihtiyacının karşılanması adına Anadolu insanının zeki çözümler bulmasına yol açıyor. Yöresel lezzetler ile birleşimler hatta içinde hiç kahve bulunmayan ama kahvenin yerini tutması sebebiyle literatüre girmiş kahve içecekleri bu dönemin yansımalarıdır diyebiliriz. Bu kahve çeşitlerinin bazılarına değinelim.

Menengiç Kahvesi

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Menengiç Kahvesi

Çedene kahvesi olarak da adlandırılan menengiç kahvesi en bilinen kahve çeşitlerimizden. “Bıttım” da denilen bir antepfıstığı çeşidi olan “pistacia” cinsi ağacın meyvelerinden yapılıyor. Meyveleri kahve ağacının tersine ham iken kırmızı renkte oluyor, olgunlaştığında yeşile dönüyor. Bu meyveler sonrasında toplanıyor, kurutuluyor, kavruluyor ve pişiriliyor.

“Menengİç kahvesinde kafeİn bulunmuyor”

Zengin vitaminler içeren yapısı ile sağlık konusunda oldukça fazla sorunun giderilmesinde faydalı…

Egzema tedavisinden kalp rahatsızlıklarına kadar olumlu etkileri olduğu halk arasında da biliniyor. Menengiç kahvesinde kafein bulunmuyor. Süt ile yapıldığından ve Türk kahvesine göre daha yumuşak ve hafif bir lezzete sahip olduğundan, şeker kullanma gereksinimi kalmıyor.

Dibek Kahvesi

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Dibek Kahvesi

“Dibek” esasen bir kahve pişirme yöntemi değil, bir öğütme biçimi. Geleneksel Türk kahvesinde kullanılan aynı çekirdek tipinin el değirmeni veya Türk kahvesi değirmenlerinde değil; taş, içi oyuk havanlarda tokmak ile dövülmesinden ibaret. Bu öğütme tipinde aromalar daha yoğun biçimde açığa çıkıyor. Tahmin edeceğiniz gibi öğütme kalınlığı mikron değeri, standart Türk kahvesi öğütme kalınlığından daha kalın oluyor.

“Havanda dövülen kahvenİn içine yöreye veya isteğe bağlı kakule, damla sakızı gibi baharat ve aramolar da eklenerek beraber dövülebiliyor…”

Ege Bölgesi’nde daha yaygın bilinen bir tür olan dibek kahvesinin yapılışı Türk kahvesi ile aynı. Özellikle Ayvalık ve Foça’da yapılan dibek kahveleri önerilir.

Mırra

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Mırra Kahvesi

Kahveye adının veren “mırra” kelimesi Arapça’da acı anlamına gelen “mur”dan türemiş. Sert ve içimi yavaş olan Arap kökenli bu kahve, Türkiye’de daha çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tüketiliyor ve sıra gecelerinde, gecenin sonunda sunuluyor. Kahvenin yapıldığı geleneksel cezvenin adı “gümgüm”. Bu cezvede kahve yaklaşık iki saatte demleniyor.

Mırranın ilginç ritüelleri var. Genelde misafir giderken sunulursa buna “kovma” deniyor. Fincan servis edilirken yere asla konmuyor ve misafirin eline veriliyor. Eğer fincan yere konulursa cezası var. Kahveyi yapan ile evlenmek, kahveyi yapanı evlendirmek veya fincanın içine altınla doldurmak… Ayrıca daha önce mırra sunmamış birisi mırra sunmak isterse komşular çağrılıyor, bir yemek ile kutlanarak ilk mırrasını sunuyor. Buna da “destur” deniyor. Tüm bunlar rivayet de olsa, uygulamada farklılıklar da gösterse, aslında kahveye verilen önemin ifadesi.

Cilveli Kahve

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Cilveli Kahve

Türk Kahvesi özellikle kız isteme törenlerinin vazgeçilmezidir. İşte buna güzel bir örnek… Hazırlanan Türk kahvesinin üzerine bol miktarda kırılmış/öğütülmüş, çifte kavrulmuş badem ekleniyor, yanına da yemek için bir tatlı kaşığı. İstenen hanım kızımız kahveyi biraz da cilve yaparak getiriyor ve sunuyor.

Diyeceksiniz ki bu kadar hikaye bir kahveye isim verir mi? Ne de olsa biz kahvenin yanında ikram edilen su ile karşımızdakinin açlık durumunu anlayabilen saygın ve kibar bir toplumuz; benzeri niyet bu kahvede de önem kazanıyor. Eğer gelinimiz kendisini istemeye gelen damat adayına biraz da cilve yaparak bu kahveyi getirirse, babasına ” Benim gönlüm var, istiyorum” mesajını vermiş oluyor.

Yandan Çarklı

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Yandan Çarklı Kahve

Espirili bir isme sahip bu kahvenin esasen kahve ile değil, sunumu ile ilişkisi var. Türk kahvesi şekersiz yapılıyor, yanına 2 adet küp kesme şeker konuluyor. İşte bu kesme şekerlerin fincanın kulpu ile birleşen görüntüsü vapurların çarklarına benzetildiği için halk arasında bu ismi almış.

Osmanlı’da da kahvenin şekersiz yapıldığını, lokum,reçel gibi tatlılar ile kıtlama diyebileceğimiz şekilde peşi sıra içildiğini göz önüne alırsak “yandan çarklı” kahvenin bu gelenekleri devam ettirdiğini söyleyebiliriz.

Süvari Kahvesi

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Süvari Kahvesi

Bu kahve halk arasında Adana gar kahvesi veya traz-ı hususi olarak da adlandırılıyor. Koyu kavrulmuş ve sert bir kahve olan süvari kahvesi, Adana’nın meşhur kahvelerinden. Zamanında yeniçeri kahvelerinde nargilenin yanında içilirmiş. Kahvenin koyu ve sert oluşu damak lezzetini oluşturuyor.

Bu kahveyi ilk kez deneyecekseniz sakın fincanda bir sunum beklemeyin. Çünkü süvari kahvesi çay bardağında ikram ediliyor.

Devebatmaz Kahvesi

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Devebatmaz Kahvesi

Osmanlı döneminden günümüze kadar gelen bol köpüklü bir kahve çeşidi. Devebatmazda püf noktası, kaynama sıcaklığına gelmeden alabileceğiniz en köpüklü noktada kahvenin köpüğünü fincana ilave etmek. Bunu 3-4 kere yapıyorsunuz ve fincandan yukarı taşan bir köpüklü kahve ortaya çıkıyor. Taze kahve kullanmak ve fincan başına 1-2 gram fazla koymak gerekiyor.

Anadolu’nun Diğer Kahveleri

Türk-Kahvesi-Çeşitleri
Türk Kahvesi Çeşitleri

Aslında tüm bu sayılan kahve çeşitlerinin tamamında Türk kahvesi pişirlme yöntemleri kullanılıyor. Bunların dışında bir de savaş dönemlerinde kahvenin bulunmayışı nedeniyle türemiş kahve çeşitlerimiz var. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yetişen dikenli bir bitki olan kenger de “diken kahvesi” olarak halk arasında yer bulmuş. Denizli bölgesinde sağlığa müthiş faydaları olan çörekotu kahvesi halen yapılıyor. Nohut kahvesi ya da esas ismiyle “fakir-i tiryakiye” de çok rağbet görmüş ve özellikle Çanakkale’de içebileceğiniz gizli lezzetlerden.

Diken Kahvesi, Çörekotu Kahvesi ve Nohut Kahvesi…Türkiye’nin Az Bilinen Kahve Lezzetlerinden.

Bir dönem Anadolu’da bulunamayan Türk kahvesinin yerini doldurmak ve kahve ihtiyacımızı karşılamak amacıyla yaratılmış kahveler…

Ülkemizde daha pek çok Türk kahvesi çeşitleri var. Sizlere önemli olan kahve çeşitlerini sunduk. Dilerseniz kendinize bol köpüklü bir Türk kahvesi yapın ve güzel bir müzik eşliğinde 10 dakika keyfinize keyif katın. Unutmayın kahve mutluluk verir…

Keyifli bol kahveli günlere…

REKLAM

YORUM YOK

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here